Kastamonu Tosya’da doğdu (1952). İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’nden (1974) ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden (1975) mezun oldu. Atatürk Üniversitesi İslâmî İlimler Fakültesi’nde “İslâm Hukukunda İcâre Akdi” başlıklı teziyle doktorasını (danışman: Doç.Dr. Ali Şafak, 1982) tamamladı. 1986 yılında Erciyes Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nde doçent, 1994’te Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nde profesör unvanı aldı.

Bir süre öğretmenlik ve stajyer hâkimliğin ardından Kayseri Yüksek İslâm Enstitüsü’nde fıkıh asistanı olarak akademik hayata başladı. Kayseri Yüksek İslâm Enstitüsü (1977-1982), Erciyes Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi (1982-1993), Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi (1993-2003) ve İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi Uluslararası İslâm ve Din Bilimleri Fakültesi’nde (2011- ) öğretim üyeliği yaptı. Bu fakültelerde çeşitli idarî görevlerde bulundu. 1991-1992 yılları arasında İngiltere’de ve 1994’te Amerika Birleşik Devletleri’nde araştırmalar yaptı. 2003-2010 yılları arasında Diyanet İşleri başkanlığı görevinde bulundu.

Başlangıcından itibaren müellif-redaktör olarak hizmet verdiği TDV İslâm Ansiklopedisi’ne 2011 yılından itibaren Fıkıh İlim Heyeti başkanı ve İnceleme Kurulu üyesi olarak önemli katkılarda bulundu; 60 madde veya madde bölümü telif etti, birçok maddenin ilmî redaksiyonunu yaptı. İslâmî ilimler alanında araştırmalar yapmak ve araştırmacı yetiştirmek amacıyla kurulan (1988) ve bir süre sonra TDV İslâm Ansiklopedisi Genel Müdürlüğü ile birleştirilen (1993) Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Araştırmaları Merkezi’nde (İSAM) Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptı (2013-2015). TDV İslâm Ansiklopedisi’ne hizmetleri sebebiyle Diyanet İşleri Başkanlığı’nın “Yüzyılın İslam Kültür Hizmeti Onur ve Hizmet Ödülleri” kapsamında onur ödülüne lâyık görüldü (2014).

Halen İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi’ndeki öğretim üyeliği görevinin yanı sıra aynı üniversitenin bünyesinde kurucusu (2012) olduğu Kur’an Araştırmaları Merkezi (KURAMER) müdürlüğü görevini yürütmektedir.

İlmî ve akademik çalışmaları fıkıh (İslâm hukuku) alanında, özellikle de muâmelât hukuku, İslâm hukuk metodolojisi ve modern sosyal-hukukî problemler üzerinde yoğunlaşmıştır.

İslâm Hukukunda Metodolojik İhtilaflar ve Sonuçları (Kayseri 1987), Religion and Society: New Perspectives from Turkey (Ankara 2006), 21. Yüzyıl Türkiye’sinde Din ve Diyanet (I-II, Ankara 2010) ve İslâm Işığında Müslümanlığımızla Yüzleşme (İstanbul 2016) başlıca eserleridir.